Valentijnsdag, de dag waarop geliefden elkaar verrassen met een cadeautje, bloemen of een lief gebaar. Onze hedendaagse interpretatie van en onderscheid in liefde is een stuk beperkter dan hoe de oude Grieken het concept liefde beschouwden. Waar we natuurlijk ook platonische liefde en ouderlijke liefde kennen, wordt het tegenwoordig vaak geëxposeerd in de vorm van verliefdheid, romantiek, hartjes en Cupido. De oude Grieken daarentegen, wisten de liefde te vangen in zes verschillende soorten: eros, philia, ludus, agape, pragma en philautia. Van vruchtbaarheid en begeerte tot kameraadschap, we lopen ze allemaal na.

1. Pure passie

Eros, zowel de Griekse god van vruchtbaarheid en seksuele begeerte als passie en verlangen in de liefde. Klinkt goed, zou je denken. Maar passie en verlangen werd niet altijd gezien als iets positiefs, je kon jezelf namelijk volledig verliezen en dit werd gezien als gevaarlijk. Tegenwoordig, mede dankzij de filmindustrie, wordt deze vorm vaak weergegeven als de ware liefde. In vuur en vlam, dat is wat we willen. Of is er meer dan dat?

 

2. Ware vriendschap

Philia is een vorm van liefde waarbij twee gelijkwaardige mensen die elkaar onder welke omstandigheid dan ook trouw blijven en erg veel voor elkaar overhebben, juist ook in mindere tijden, is een diepgewortelde vriendschap. Misschien herken jij de relatie met je beste vriend of vriendin hier wel in terug, iemand die altijd voor je klaar staat en vice versa. Arm in arm gaan jullie door het leven, je hebt aan één woord genoeg en jullie houden gewoonweg van elkaar. Ware vriendschap moet je koesteren.

3. Speelse liefde

Je ziet het veel bij jonge, verliefde stelletjes in de manier waarop jonge kinderen met elkaar omgaan: ludus, een vorm van liefde waarin speelsheid en plezier centraal staan. Je haalt het beste in elkaar naar boven, the sky is the limit en je zit op een roze wolk, met je roze bril op. Ludus is voor iedereen – ook de slappe lach hebben met vrienden of helemaal uit je dak gaan op de dansvloer met mensen die je pas die avond hebt leren kennen, horen hierbij.

4. Onzelfzuchtigheid

Voor wat hoort wat, bij iemand in het krijt staan… Deze uitdrukkingen van nu gingen niet op voor de oude Grieken. Agape is een vorm van liefde waarbij je zonder iets terug te verwachten iets voor een ander doet, of je deze persoon nu kent of niet. Liefde zonder verplichtingen en verwachtingen, zeg maar. Hoe kun je liefde voelen zonder iemand echt te kennen, zou je denken? Iemand voor laten bij de supermarkt, een oudere dame helpen oversteken of voor de kat van je buurvrouw zorgen: tegenwoordig zouden we dit eerder omschrijven als ‘menselijke solidariteit’. Een beetje inlevingsvermogen en genegenheid zijn precies wat onze wereld een stukje mooier maakt.

5. Diepgeworteld geluk

Zijn jouw ouders na al die jaren nog steeds gelukkig samen, of zijn ze hertrouwd en helemaal blij met je stiefvader of -moeder of ben je zelf al lange tijd in de wolken met je levenspartner? Dit staat bekend als pragma: een vorm van liefde die echtgenoten ontwikkelen na een lang huwelijk. Het gaat over compromissen sluiten, geduldig zijn en accepteren van de ander dat hij of zij anders is dan jij. Voor pragma moet hard gewerkt worden, want zoals ze ook wel zeggen, liefde gaat niet over rozen. Zo lang samen zijn en nog zoveel van elkaar houden, dat is toch wel erg bijzonder.

 

6. Houden van begint met jezelf

Zelfliefde, oftewel philautia, kan twee kanten op. De ongezonde versie neigt naar narcisme, de gezonde versie maakt dat je anderen kunt liefhebben. Voor een gebalanceerde liefdesrelatie is het immers belangrijk dat je als individu stevig in je schoenen staat. Want hoe anders kun je er zijn voor een ander, als je niet luistert naar je eigen gevoelens, gedachten en behoeftes? Dit is de perfecte reden om deze Valentijnsdag niet een of andere date te plannen, nee, me-time regeert dit jaar. Baden bij kaarslicht, met een goed glas wijn in de ene en dat boek wat je al tijden wilde lezen in de andere hand – en cadeaus! Zoals iets moois uit onze speciale collectie valentijnscadeaus voor jezelf.


Van verliefdheid en vriendschap tot een lang en gelukkig huwelijk of zomaar iets voor een ander doen – samengevat kunnen we stellen: liefde is overal. Daarom roepen we Valentijnsdag van nu af aan uit tot de Dag van de Liefde in Al Haar Vormen. Zo maken we samen de wereld een beetje mooier: wij met kunst, en jij met een hart vol loooove.

Vier de liefde met cadeaus

Tekst: Laura Veneklaas

 
×